Khi tìm hiểu về thị trường tài chính và kinh doanh quốc tế, đặc biệt là với các đối tác hoặc công ty tại Trung Quốc, việc nắm vững thuật ngữ báo cáo tài chính bằng tiếng Trung là vô cùng quan trọng. Báo cáo tài chính không chỉ là tập hợp các con số mà còn là ngôn ngữ chung để đánh giá sức khỏe và hiệu quả hoạt động của một doanh nghiệp. Bài viết này sẽ đi sâu vào định nghĩa, các thuật ngữ cốt lõi và cách sử dụng chúng một cách hiệu quả.
Chúng ta sẽ cùng khám phá báo cáo tài chính tiếng Trung là gì, các thành phần chính như bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ. Bên cạnh đó, bài viết còn cung cấp một hệ thống từ vựng được phân loại chi tiết theo từng nhóm, giúp bạn dễ dàng học tập và ghi nhớ, cùng với những ví dụ minh họa sinh động để áp dụng vào thực tế giao tiếp.
Báo cáo tài chính trong tiếng Trung được gọi là gì?
Báo cáo tài chính trong tiếng Trung được gọi là 财务报告 (cáiwù bàogào) hoặc đôi khi được gọi chi tiết hơn là 财务报表 (cáiwù bàobiǎo). Cụm từ này có ý nghĩa là một tập hợp các báo cáo chính thức trình bày tình hình tài chính và kết quả hoạt động của một tổ chức trong một khoảng thời gian nhất định. Phiên âm cáiwù bàogào giúp người học dễ dàng phát âm và ghi nhớ.
Các thuật ngữ tiếng Trung cơ bản về báo cáo tài chính
Để hiểu rõ báo cáo tài chính, việc nắm vững các thuật ngữ tiếng Trung cơ bản là điều kiện tiên quyết. Dưới đây là những thuật ngữ quan trọng nhất liên quan đến ba loại báo cáo tài chính cốt lõi và một số chỉ số tài chính cơ bản.
Các khoản mục chính trên báo cáo tài chính
Có thể bạn quan tâm: Báo Cáo Tài Chính Thuế Là Gì? Phân Biệt Với Báo Cáo Tài Chính Nội Bộ Và Các Yếu Tố Cần Biết
Mỗi loại báo cáo tài chính có những cấu trúc và mục đích riêng, thể hiện các khía cạnh khác nhau của hoạt động doanh nghiệp.
资产负债表 (zīchǎn fùzhàibiǎo): Bảng cân đối kế toán
Đây là báo cáo thể hiện tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm cụ thể. Nó bao gồm ba phần chính:- 资产 (zīchǎn): Tài sản: Bao gồm tất cả những gì doanh nghiệp sở hữu có giá trị kinh tế, có thể dưới dạng tài sản ngắn hạn (如：现金 – xiànjīn – tiền mặt, 应收账款 – yīngshōu zhàngkuǎn – khoản phải thu) hoặc tài sản dài hạn (如：固定资产 – gùdìng zīchǎn – tài sản cố định, 无形资产 – wúxíng zīchǎn – tài sản vô hình).
- 负债 (fùzhài): Nợ phải trả: Bao gồm tất cả các nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thanh toán cho các bên bên ngoài. Nợ phải trả được chia thành nợ ngắn hạn (如：应付账款 – yīngfù zhàngkuǎn – khoản phải trả, 短期借款 – duǎnqī jièkuǎn – vay ngắn hạn) và nợ dài hạn (如：长期借款 – chángqī jièkuǎn – vay dài hạn, 应付债券 – yīngfù zhàiquàn – trái phiếu phải trả).
- 所有者权益 (suǒyǒuzhě quányì): Vốn chủ sở hữu: Đại diện cho phần giá trị còn lại thuộc về chủ sở hữu sau khi đã trừ đi toàn bộ nợ phải trả khỏi tổng tài sản. Phần này bao gồm vốn góp của chủ sở hữu (如：实收资本 – shíshōu zīběn – vốn góp đã thực thu) và lợi nhuận giữ lại (如：未分配利润 – wèi fēnpèi lìrùn – lợi nhuận chưa phân phối).
利润表 (lìrùnbiǎo) / 损益表 (sǔnyìbiǎo): Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
Báo cáo này phản ánh hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán (thường là quý hoặc năm). Các khoản mục chính bao gồm:- 收入 (shōurù) / 营业收入 (yíngyè shōurù): Doanh thu / Doanh thu hoạt động kinh doanh: Tổng giá trị hàng hóa, dịch vụ doanh nghiệp bán ra trong kỳ.
- 成本 (chéngběn) / 营业成本 (yíngyè chéngběn): Chi phí / Chi phí hoạt động kinh doanh: Toàn bộ chi phí phát sinh liên quan trực tiếp đến việc tạo ra doanh thu.
- 费用 (fèiyòng): Các loại chi phí khác: Bao gồm chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí tài chính, v.v.
- 利润 (lìrùn) / 净利润 (jìnglìrùn): Lợi nhuận / Lợi nhuận ròng: Là kết quả cuối cùng sau khi trừ đi tất cả các khoản chi phí và thuế khỏi doanh thu.
现金流量表 (xiànjīn liúliàngbiǎo): Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Báo cáo này cho thấy dòng tiền vào và ra của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán, được phân loại theo ba hoạt động chính:- 经营活动 (jīngyíng huódòng): Hoạt động kinh doanh: Dòng tiền phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh cốt lõi của doanh nghiệp.
- 投资活动 (tóuzī huódòng): Hoạt động đầu tư: Dòng tiền liên quan đến việc mua sắm, thanh lý tài sản dài hạn và các khoản đầu tư khác.
- 筹资活动 (chóuzī huódòng): Hoạt động tài chính: Dòng tiền liên quan đến việc huy động vốn và trả nợ, cổ tức.
Các chỉ số tài chính cơ bản
Việc theo dõi các chỉ số tài chính giúp đánh giá hiệu quả hoạt động và sức khỏe tài chính của doanh nghiệp.
Có thể bạn quan tâm: Báo Cáo Tài Chính Riêng Và Hợp Nhất: Định Nghĩa, Phân Biệt Và Vai Trò Quan Trọng
- 营业收入 (yíngyè shōurù): Doanh thu hoạt động kinh doanh.
- 营业成本 (yíngyè chéngběn): Chi phí hoạt động kinh doanh.
- 净利润 (jìnglìrùn): Lợi nhuận ròng.
- 总资产 (zǒng zīchǎn): Tổng tài sản.
- 负债 (fùzhài): Nợ phải trả.
- 净资产 (jìng zīchǎn): Vốn chủ sở hữu (hay còn gọi là tài sản ròng).
- 毛利率 (máolìlǜ): Tỷ suất lợi nhuận gộp.
- 净利率 (jìnglìlǜ): Tỷ suất lợi nhuận ròng.
Bảng phân loại từ vựng tiếng Trung chuyên ngành tài chính và kế toán
Để việc học và ghi nhớ trở nên hiệu quả hơn, chúng ta sẽ phân loại các từ vựng chuyên ngành tài chính và kế toán tiếng Trung theo từng nhóm cụ thể.
Từ vựng về tài sản (资产)
Đây là nhóm từ vựng liên quan đến các loại tài sản mà doanh nghiệp sở hữu.
流动资产 (liúdòng zīchǎn): Tài sản lưu động / ngắn hạn:
- 现金 (xiànjīn): Tiền mặt
- 银行存款 (yínháng cúnkuǎn): Tiền gửi ngân hàng
- 交易性金融资产 (jiāoyìxìng jīnróng zīchǎn): Chứng khoán kinh doanh
- 应收账款 (yīngshōu zhàngkuǎn): Khoản phải thu khách hàng
- 预付账款 (yùfù zhàngkuǎn): Trả trước
- 存货 (cúnhuò): Hàng tồn kho
非流动资产 (fēi liúdòng zīchǎn): Tài sản cố định / dài hạn:
- 固定资产 (gùdìng zīchǎn): Tài sản cố định
- 在建工程 (zài jiàn gōngchéng): Công trình xây dựng dở dang
- 无形资产 (wúxíng zīchǎn): Tài sản vô hình (như bằng sáng chế, bản quyền)
- 长期股权投资 (chángqī gǔquán tóuzī): Đầu tư vào công ty con, công ty liên kết
- 商誉 (shāngyù): Lợi thế thương mại
Từ vựng về nợ phải trả (负债)
Nhóm này bao gồm các nghĩa vụ tài chính mà doanh nghiệp phải thực hiện.
流动负债 (liúdòng fùzhài): Nợ phải trả ngắn hạn:
- 短期借款 (duǎnqī jièkuǎn): Vay ngắn hạn
- 应付账款 (yīngfù zhàngkuǎn): Phải trả người bán
- 预收账款 (yùshōu zhàngkuǎn): Nhận trước của người mua
- 应付职工薪酬 (yīngfù zhígōng xīnchóu): Phải trả người lao động
- 应交税费 (yīng jiāo shuìfèi): Thuế và các khoản phải nộp nhà nước
非流动负债 (fēi liúdòng fùzhài): Nợ phải trả dài hạn:
- 长期借款 (chángqī jièkuǎn): Vay dài hạn
- 应付债券 (yīngfù zhàiquàn): Trái phiếu phải trả
- 递延所得税负债 (dìyán suǒdéshuì fùzhài): Thuế thu nhập hoãn lại phải trả
Từ vựng về vốn chủ sở hữu (所有者权益)
Đây là phần giá trị thuộc về chủ sở hữu của doanh nghiệp.
- 实收资本 (shíshōu zīběn) / 股本 (gǔběn): Vốn góp đã thực thu / Vốn cổ phần: Phần vốn gốc mà các chủ sở hữu đã đóng góp.
- 资本公积 (zīběn gōngjī): Thặng dư vốn cổ phần: Khoản chênh lệch phát sinh từ việc phát hành cổ phiếu cao hơn mệnh giá.
- 盈余公积 (yíngyú gōngjī): Quỹ dự phòng: Quỹ trích lập từ lợi nhuận để dự phòng rủi ro hoặc đầu tư.
- 未分配利润 (wèi fēnpèi lìrùn): Lợi nhuận chưa phân phối: Phần lợi nhuận sau thuế chưa được chia cho cổ đông hoặc tái đầu tư.
Từ vựng về doanh thu và chi phí (收入与费用)
Nhóm này tập trung vào các yếu tố cấu thành nên kết quả hoạt động kinh doanh.
收入 (shōurù): Doanh thu:
- 主营业务收入 (zhǔyíng yèwù shōurù): Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
- 其他业务收入 (qítā yèwù shōurù): Doanh thu từ hoạt động khác
- 投资收益 (tóuzī shōuyì): Lợi tức đầu tư
成本 (chéngběn) và 费用 (fèiyòng): Chi phí:
- 主营业务成本 (zhǔyíng yèwù chéngběn): Giá vốn hàng bán / Chi phí sản xuất kinh doanh
- 销售费用 (xiāoshòu fèiyòng): Chi phí bán hàng
- 管理费用 (guǎnlǐ fèiyòng): Chi phí quản lý doanh nghiệp
- 财务费用 (cáiwù fèiyòng): Chi phí tài chính
- 所得税费用 (suǒdéshuì fèiyòng): Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
Từ vựng về các loại báo cáo khác
Có thể bạn quan tâm: Báo Cáo Tài Chính Riêng Lẻ Là Gì? Phân Biệt Với Báo Cáo Hợp Nhất
Ngoài ba báo cáo chính, còn có các báo cáo quan trọng khác trong lĩnh vực tài chính.
- Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (现金流量表 – xiànjīn liúliàngbiǎo) như đã đề cập ở trên, bao gồm các khái niệm:
- 经营活动产生的现金流量 (jīngyíng huódòng chǎnshēng de xiànjīn liúliàng): Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh
- 投资活动产生的现金流量 (tóuzī huódòng chǎnshēng de xiànjīn liúliàng): Dòng tiền từ hoạt động đầu tư
- 筹资活动产生的现金流量 (chóuzī huódòng chǎnshēng de xiànjīn liúliàng): Dòng tiền từ hoạt động tài chính
Từ vựng liên quan đến kiểm toán và kế toán
Các thuật ngữ này thường xuất hiện trong quy trình kiểm toán và các hoạt động kế toán.
- 会计 (kuàijì): Kế toán
- 审计 (shěnjì): Kiểm toán
- 财务报表审计 (cáiwù bàobiǎo shěnjì): Kiểm toán báo cáo tài chính
- 审计报告 (shěnjì bàogào): Báo cáo kiểm toán
- 独立审计师 (dúlì shěnjìshī): Kiểm toán viên độc lập
- 账簿 (zhàngbù): Sổ kế toán
- 凭证 (píngzhèng): Chứng từ kế toán
- 报销 (bàoxiāo): Quyết toán / Thanh toán hóa đơn
Ví dụ minh họa cách sử dụng từ vựng tiếng Trung về báo cáo tài chính trong giao tiếp
Để củng cố kiến thức, dưới đây là một số mẫu câu tiếng Trung thực tế giúp bạn hình dung cách áp dụng các thuật ngữ đã học vào ngữ cảnh giao tiếp hàng ngày.
Báo cáo tài chính tháng này đã xong chưa?
本月的财务报告做完了吗？
(Běn yuè de cáiwù bàogào zuò wán le ma?)Chúng tôi đang chuẩn bị bảng cân đối kế toán.
我们正在准备资产负债表。
(Wǒmen zhèngzài zhǔnbèi zīchǎn fùzhàibiǎo.)Doanh thu quý này tăng trưởng tốt.
本季度的营业收入增长得很好。
(Běn jìdù de yíngyè shōurù zēngzhǎng de hěn hǎo.)Chi phí hoạt động kinh doanh của chúng ta có vẻ cao.
我们的营业成本似乎有点高。
(Wǒmen de yíngyè chéngběn sìhū yǒudiǎn gāo.)Lợi nhuận ròng năm nay rất khả quan.
今年的净利润非常可观。
(Jīnnián de jìnglìrùn fēicháng kěguān.)Bạn có thể cung cấp báo cáo lưu chuyển tiền tệ không?
你能提供现金流量表吗？
(Nǐ néng tígōng xiànjīn liúliàngbiǎo ma?)
Các loại báo cáo tài chính khác và thuật ngữ liên quan trong tiếng Trung
Ngoài ba báo cáo tài chính cốt lõi, lĩnh vực tài chính còn bao gồm các báo cáo chuyên sâu hơn, cung cấp cái nhìn chi tiết về các khía cạnh cụ thể của doanh nghiệp.
Báo cáo thay đổi vốn chủ sở hữu (所有者权益变动表 – suǒyǒuzhě quányì biàndòng biǎo)
Có thể bạn quan tâm: Báo Cáo Quyết Toán Là Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Các Loại Và Quy Trình Lập Mới Nhất
Báo cáo này chi tiết hóa các thay đổi trong từng thành phần của vốn chủ sở hữu trong một kỳ kế toán. Nó cho thấy cách vốn góp, lợi nhuận giữ lại và các quỹ khác đã thay đổi như thế nào, giúp người đọc hiểu rõ hơn về cơ cấu nguồn vốn và việc phân phối lợi nhuận.
Báo cáo hợp nhất (合并报表 – hébìng bàobiǎo)
Khi một công ty mẹ kiểm soát một hoặc nhiều công ty con, báo cáo hợp nhất sẽ trình bày tình hình tài chính và kết quả hoạt động của toàn bộ tập đoàn như thể đó là một thực thể kinh tế duy nhất. Điều này giúp phản ánh đúng quy mô và sức mạnh tổng thể của tập đoàn.
Giải thích các thuật ngữ chuyên sâu hơn
Trong quá trình kiểm toán hoặc điều chỉnh báo cáo tài chính, một số thuật ngữ chuyên sâu có thể xuất hiện:
- Tái trình bày báo cáo tài chính (财务重述 – cáiwù chóngshù): Là hành động điều chỉnh lại các báo cáo tài chính đã phát hành trước đó do phát hiện ra sai sót trọng yếu.
- Thay đổi trong ước tính kế toán (会计估计变更 – huìjì gūjì biàngēng): Là việc điều chỉnh lại các ước tính kế toán (ví dụ: tuổi thọ hữu dụng của tài sản cố định, tỷ lệ dự phòng nợ khó đòi) do có thông tin mới hoặc thay đổi điều kiện. Những thay đổi này ảnh hưởng đến kết quả hoạt động của kỳ hiện tại và tương lai.
Vai trò và tầm quan trọng của báo cáo tài chính trong kinh doanh quốc tế
Việc hiểu rõ thuật ngữ tiếng Trung về báo cáo tài chính đóng vai trò then chốt đối với các doanh nghiệp hoạt động hoặc có ý định mở rộng tại các thị trường nói tiếng Trung. Nó cho phép:
- Đánh giá đối tác: Giúp nhà đầu tư, nhà cung cấp, khách hàng hiểu rõ năng lực tài chính, sự ổn định và tiềm năng tăng trưởng của đối tác Trung Quốc.
- Tuân thủ pháp luật: Đảm bảo doanh nghiệp tuân thủ các quy định về báo cáo tài chính của Trung Quốc, tránh các rắc rối pháp lý.
- Giao tiếp hiệu quả: Tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán, ký kết hợp đồng và quản lý hoạt động kinh doanh với các bên liên quan tại Trung Quốc.
- Phân tích thị trường: Hỗ trợ các nhà phân tích nghiên cứu và đưa ra các nhận định chính xác về xu hướng kinh tế và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp trong ngành.
Phân biệt các thuật ngữ tương tự: 财务报表 vs. 报告
Trong tiếng Trung, 财务报表 (cáiwù bàobiǎo) có nghĩa là “báo cáo tài chính”, là một tập hợp các báo cáo cụ thể (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, v.v.) trình bày tình hình tài chính của một doanh nghiệp.
Trong khi đó, 报告 (bàogào) là một thuật ngữ chung hơn, có nghĩa là “báo cáo” nói chung. Nó có thể là bất kỳ loại báo cáo nào, từ báo cáo nghiên cứu, báo cáo tiến độ, báo cáo sự cố, cho đến báo cáo về một sự kiện nào đó. Do đó, 财务报表 là một loại 报告 cụ thể thuộc lĩnh vực tài chính.
Nguồn tham khảo thêm về từ vựng tài chính – kế toán tiếng Trung
Để tiếp tục nâng cao kiến thức về từ vựng tài chính – kế toán tiếng Trung, bạn có thể tham khảo các nguồn sau:
- Sách giáo trình chuyên ngành: Tìm kiếm các giáo trình kế toán, tài chính song ngữ Trung – Việt hoặc Trung – Anh.
- Trang web của các tổ chức nghề nghiệp: Các hiệp hội kế toán, kiểm toán tại Trung Quốc thường có các tài liệu và thuật ngữ chuyên ngành.
- Các diễn đàn và cộng đồng trực tuyến: Tham gia các nhóm học tập hoặc trao đổi về tài chính, kế toán quốc tế trên mạng xã hội hoặc các nền tảng chuyên môn.
- Các khóa học trực tuyến: Nhiều nền tảng cung cấp các khóa học về tài chính và kế toán tiếng Trung, giúp bạn học từ vựng và cách áp dụng chúng trong ngữ cảnh thực tế.
Cập Nhật Lúc Tháng 9 25, 2026 by admin
